ที่ดินน้ำไม่ท่วม หล่มสัก หล่มเก่า เช็กยังไง? สรุปจุดน้ำท่วมปี 2559–2569

คำถามที่เราได้ยินบ่อยที่สุดจากคนที่จะซื้อที่ดินแถว หล่มสัก และ หล่มเก่า คือ "แปลงนี้น้ำท่วมไหม" เพราะสองอำเภอนี้อยู่ต้นแม่น้ำป่าสัก รับน้ำป่าจากเทือกเขาเพชรบูรณ์และฝั่งจังหวัดเลย น้ำท่วมใหญ่ปี 2568 ก็หนักที่สุดในรอบราว 14 ปี
บทความนี้สรุปจากข่าวและงานวิจัยว่าแต่ละปีน้ำท่วมตรงไหนบ้าง แล้วบอกวิธีเช็กทีละแปลงก่อนวางมัดจำ
ตอบสั้น ๆ ก่อน: ไม่มีหน่วยงานไหนประกาศว่าตำบลใดในหล่มสักหรือหล่มเก่า "น้ำไม่ท่วม" ทั้งตำบล สิ่งที่ทำได้จริงคือดูทีละแปลง ว่าอยู่ห่างแม่น้ำป่าสักหรือลำน้ำพุงแค่ไหน พื้นสูงกว่าถนนหรือไม่ และเคยท่วมในปี 2568 หรือเปล่า
น้ำมาจากไหน ทำไมท่วมซ้ำ
- แม่น้ำป่าสัก ไหลจากอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย ผ่านหล่มเก่าแล้วเข้าหล่มสัก ช่วงที่ผ่านตัวเมืองหล่มสักลำน้ำแคบลง น้ำจึงเอ่อขึ้นเร็ว
- น้ำป่าจากภูเขา ฝนตกหนักบนเทือกเขาฝั่งด่านซ้ายและน้ำหนาว น้ำจะไหลลงมาภายในไม่กี่ชั่วโมง เช่น วันที่ 21 ส.ค. 2565 ฝนตกบนเขาวัดได้ราว 206 มิลลิเมตรในวันเดียว
- ลำน้ำพุง ในหล่มเก่า รับน้ำจากภูทับเบิกและด่านซ้าย ปี 2559 ทำให้ท่วม 6 ตำบลพร้อมกัน
สรุปน้ำท่วมแต่ละปี
| ปี | หล่มเก่า | หล่มสัก |
|---|---|---|
| ก.ย. 2559 | วังบาล หล่มเก่า นาแซง นาซำ ศิลา หินฮาว (วัดศรีฐาน วังบาล ลึกราว 50 ซม.) | – |
| ส.ค. 2565 | ศิลา ตาดกลอย | ชุมชนตาลเดี่ยว 40–50 ซม. ถนนเข้าบ้านดอนสว่าง ต.สักหลง ขาด |
| ต.ค. 2566 | – | 5 ชุมชนในเขตเทศบาล (ราว 700 ครัวเรือน) ตาลเดี่ยว ถนนหล่มสัก–บ้านติ้ว รถเล็กผ่านไม่ได้ |
| ส.ค.–ก.ย. 2568 | 8 ตำบล (ยกเว้นนาเกาะ) 27 หมู่บ้าน ทางหลวง 2216 ท่วม | ล้นพนังกั้นน้ำ ย่านการค้าลึกเกือบ 1 เมตร ท่าอิบุญ สักหลง ตาลเดี่ยว วัดป่า หนองไขว่ แล้วไหลต่อไปปากดุก ลานบ่า ห้วยไร่ |
| ก.ค.–ก.ย. 2569 | ตาดกลอย (บ้านวังขอน บ้านวังม่วง) | ตาลเดี่ยว ท่ากกแก บ้านไร่ ท่าอิบุญ บางส่วนของห้วยไร่และสักหลง ชุมชนท่ากกโพธิ์นอกพนัง |
ปีที่ไม่มีในตาราง ไม่ได้แปลว่าน้ำไม่ท่วม แค่เราไม่พบรายงานที่ระบุพื้นที่ชัดเจน
ตำบลไหนท่วมซ้ำบ่อย
หล่มสัก: งานวิจัยของมหาวิทยาลัยนเรศวร (2558) จัดพื้นที่ริมแม่น้ำป่าสักตอนบนเป็นพื้นที่เสี่ยงสูงมาก และระบุตำบลที่ท่วมในปี 2555–2557 ได้แก่ วัดป่า ตาลเดี่ยว ฝายนาแซง น้ำเฮี้ย สักหลง บ้านโสก ปากช่อง หนองไขว่ ลานบ่า บุ่งคล้า ช้างตะลูด บ้านไร่ ปากดุก และบ้านกลาง เมื่อรวมกับข่าวปี 2568–2569 ตำบลที่ท่วมซ้ำชัดที่สุดคือ ตาลเดี่ยว ท่าอิบุญ สักหลง วัดป่า และเขตเทศบาล
หล่มเก่า: ปี 2568 น้ำท่วม 8 จาก 9 ตำบล ตำบลที่ท่วมแทบทุกครั้งคือ ตาดกลอยและศิลา ซึ่งอยู่ริมแม่น้ำป่าสัก
แต่ตำบลที่ท่วม ไม่ได้ท่วมทั้งตำบล ในตำบลเดียวกัน แปลงที่อยู่บนเนินหรือเชิงเขาห่างลำน้ำอาจไม่เคยท่วมเลย ส่วนแปลงริมน้ำในตำบลที่ "ไม่ค่อยท่วม" ก็ท่วมได้ จึงต้องดูทีละแปลง
ลักษณะแปลงที่น้ำมักไม่ท่วม
- อยู่บนเนินหรือเชิงเขา สูงกว่าถนนหน้าแปลง
- ห่างแม่น้ำป่าสัก ลำน้ำพุง และลำห้วย ไม่ใช่ที่ลุ่มรับน้ำ
- รอบ ๆ เป็นสวนผลไม้ยืนต้นอายุหลายปี เช่น มะขามหวาน ลำไย ถ้าเคยท่วมนาน ๆ ต้นไม้มักตาย
- บ้านเรือนแถวนั้นสร้างติดดิน ไม่ต้องยกใต้ถุนสูง
ส่วนแปลงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ คือ ที่นาริมแม่น้ำ แปลงต่ำกว่าถนน แปลงที่ถมดินใหม่ ๆ และแปลงนอกพนังกั้นน้ำในตัวเมืองหล่มสัก
5 วิธีเช็กน้ำท่วมก่อนซื้อที่ดิน
- ถามเพื่อนบ้านและผู้ใหญ่บ้าน ว่าปี 2568 น้ำขึ้นถึงไหน ท่วมกี่วัน และถนนเข้าแปลงตัดขาดหรือไม่ วิธีนี้แม่นที่สุดเพราะปี 2568 ท่วมหนักที่สุดในรอบหลายปี
- ดูร่องรอยที่หน้างาน คราบน้ำบนผนังบ้าน เสาไฟ หรือโคนต้นไม้ ตะกอนดินเลน และขยะที่ค้างอยู่ตามกิ่งไม้
- เปิดแผนที่ GISTDA ที่ disaster.gistda.or.th หรือแอป "เช็คน้ำ" ดูภาพดาวเทียมพื้นที่น้ำท่วมช่วงที่ผ่านมา ส่วนข้อมูลพื้นที่ท่วมซ้ำซากปี 2554–2566 ของ GISTDA เปิดให้ใช้ผ่านระบบข้อมูลเปิด ต้องใช้พิกัดแปลง
- หาตำแหน่งแปลงจริงใน LandsMaps ของกรมที่ดิน จากเลขโฉนด แล้วดูว่าห่างแม่น้ำและลำห้วยแค่ไหน วิธีหาตำแหน่งแปลงอ่านได้ใน วิธีตรวจสอบโฉนดที่ดินว่าเป็นของจริง
- ไปดูช่วงหน้าฝน ถ้าซื้อได้ไม่รีบ ไปดูแปลงช่วง ส.ค.–ก.ย. ซึ่งเป็นช่วงที่น้ำท่วมแทบทุกปีในรอบ 10 ปีที่ผ่านมา
ถ้าจะติดตามระดับน้ำ ให้ดูสถานีวัดน้ำ S.3 ที่ตาลเดี่ยว ตลิ่งอยู่ที่ราว 8.30 เมตร ปี 2569 ระดับน้ำขึ้นไปถึง 8.55 เมตรในวันที่ 21 ส.ค.
ซื้อแปลงที่เคยท่วมได้ไหม
ได้ ถ้าราคาสะท้อนความเสี่ยงแล้ว และเรารู้ว่าจะใช้ทำอะไร เช่น ที่นาที่ท่วมช่วงสั้น ๆ ปีละไม่กี่วันยังทำนาได้ตามปกติ แต่ถ้าจะสร้างบ้าน ให้คิดค่าถมดินหรือยกพื้นเพิ่ม และเช็กว่าถนนเข้าแปลงถูกตัดขาดนานแค่ไหน
ตอนต่อรอง ให้ถามเจ้าของตรง ๆ ว่าปี 2568 ท่วมหรือไม่ ถ้าท่วมก็ใช้ข้อนี้ต่อรองราคาได้
โครงการป้องกันน้ำท่วมล่าสุด
ปี 2569 กรมชลประทาน กรมเจ้าท่า และ อบจ.เพชรบูรณ์ ขุดลอกแม่น้ำป่าสักช่วงหล่มสัก เทศบาลเมืองหล่มสักขุดลอกช่วงวัดศรีมงคลถึงสะพานท่ากกโพธิ์ และช่วงสะพานแขวนสวนดงตาลถึงซอยกำแหง พร้อมสร้างแนวตลิ่งใหม่แทนกำแพงที่พัง ช่วยให้น้ำไหลผ่านเร็วขึ้น แต่ยังไม่มีโครงการใหญ่อย่างแก้มลิงหรืออ่างเก็บน้ำใหม่ที่ยืนยันได้ จึงยังต้องเช็กทีละแปลงเหมือนเดิม
คำถามที่พบบ่อย
หล่มสักตำบลไหนน้ำไม่ท่วม?
ไม่มีข้อมูลทางการที่ยืนยันว่าตำบลใด "น้ำไม่ท่วม" ทั้งตำบล ตำบลที่ท่วมซ้ำชัดที่สุดคือตาลเดี่ยว ท่าอิบุญ สักหลง วัดป่า และเขตเทศบาล ส่วนตำบลอื่น แปลงที่อยู่บนเนินหรือเชิงเขาห่างแม่น้ำป่าสักมีโอกาสท่วมน้อยกว่า ควรเช็กทีละแปลง
หล่มเก่าน้ำท่วมตรงไหนบ่อย?
ตาดกลอยและศิลาซึ่งอยู่ริมแม่น้ำป่าสัก ท่วมทั้งปี 2565 2568 และ 2569 ปี 2568 น้ำท่วม 8 จาก 9 ตำบล ยกเว้นนาเกาะ
น้ำท่วมหล่มสักช่วงเดือนไหน?
ส่วนใหญ่ปลาย ก.ค. ถึง ต.ค. หนักที่สุดช่วง ส.ค.–ก.ย. เมื่อมีพายุหรือฝนตกหนักบนเทือกเขาฝั่งจังหวัดเลย
เช็กยังไงว่าที่ดินเคยน้ำท่วม?
ถามเพื่อนบ้านถึงระดับน้ำปี 2568 ดูคราบน้ำที่หน้างาน เปิดแผนที่น้ำท่วมของ GISTDA และหาตำแหน่งแปลงใน LandsMaps เพื่อดูระยะห่างจากแม่น้ำ
หาที่ดินในหล่มสัก หล่มเก่า
เวลาพาลูกค้าดูแปลง เราบอกตรง ๆ ว่าแปลงนั้นเคยท่วมหรือไม่ ปี 2568 น้ำขึ้นถึงไหน ดูประกาศทั้งหมดได้ที่ ขายที่ดินหล่มสัก และ ขายที่ดินหล่มเก่า อ่านภาพรวมรายตำบลได้ที่ ที่ดินหล่มเก่า 9 ตำบล และ ที่ดินหล่มสัก 23 ตำบล
ถ้ามีที่ดินอยากขาย ฝากขายกับเรา ได้ ไม่มีค่าใช้จ่ายล่วงหน้า
แหล่งอ้างอิง
- มติชน: น้ำป่าท่วมหล่มเก่า 6 ตำบล (ก.ย. 2559)
- ไทยพีบีเอส: น้ำป่าท่วมหล่มสัก หล่มเก่า (ส.ค. 2565)
- ไทยพีบีเอส: น้ำท่วมเขตเทศบาลหล่มสัก (ต.ค. 2566)
- อมรินทร์ทีวี: น้ำท่วมหล่มเก่า 2568
- ฐานเศรษฐกิจ: น้ำล้นพนังหล่มสัก (ส.ค. 2568)
- ไทยพีบีเอส: น้ำท่วมหล่มสัก 17,351 คน (ก.ย. 2568)
- ฐานเศรษฐกิจ: มวลน้ำไหลลงปากดุก ลานบ่า ห้วยไร่ (ก.ย. 2568)
- ฐานเศรษฐกิจ: พื้นที่เฝ้าระวังหล่มสัก (ก.ย. 2568)
- แนวหน้า: น้ำท่วมบ้านวังขอน วังม่วง ตาดกลอย (ส.ค. 2569)
- กรุงเทพธุรกิจ: ระดับน้ำ S.3 ตาลเดี่ยว (ส.ค. 2569)
- อมรินทร์ทีวี: น้ำท่วมท่าอิบุญ ห้วยไร่ สักหลง (ส.ค. 2569)
- กรุงเทพธุรกิจ: ธงแดงเตือนภัยหล่มสัก (ก.ย. 2569)
- มหาวิทยาลัยนเรศวร: พื้นที่เสี่ยงน้ำท่วมลุ่มน้ำป่าสักตอนบน (2558)
- แนวหน้า: ขุดลอกแม่น้ำป่าสักในเขตเทศบาลหล่มสัก (พ.ค. 2569)
- แนวหน้า: ขุดลอกแม่น้ำป่าสัก หล่มสัก (ก.ค. 2569)
- GISTDA: ข้อมูลพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซาก
- ฐานเศรษฐกิจ: แอปเช็คน้ำ GISTDA


